Hành nghề của luật sư – cần có sự chuyên sâu hơn để nâng cao chất lượng
Theo Điều 22 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2012) thì phạm vi hành nghề của luật sư bao gồm:
(01) Tham gia tố tụng:
- Với tư cách là người bào chữa cho người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc là người bảo vệ quyền lợi của người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự.
- Với tư cách là người đại diện hoặc là người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong các vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính, việc về yêu cầu dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động và các vụ, việc khác theo quy định của pháp luật.
(02) Thực hiện tư vấn pháp luật.
(03) Đại diện ngoài tố tụng cho khách hàng để thực hiện các công việc có liên quan đến pháp luật.
(04) Thực hiện dịch vụ pháp lý khác theo quy định của Luật Luật sư.
Như vậy, pháp luật cho phép phạm vi hoạt động của luật sư được trải dài trong các lĩnh vực hình sự, tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động, hành chính, việc về yêu cầu dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động và các vụ, việc khác.
Tuy nhiên, có một thực trạng hiện nay là khi thành lập tổ chức hành nghề luật sư (Văn phòng luật sư, Công ty luật), các tổ chức này đều đăng ký hành nghề với phạm vi hoạt động trong tất cả các lĩnh vực kể trên. Điều này hoàn toàn phù hợp với quy định pháp luật nhưng vô hình trung lại phản ánh một thực trạng là quá “ôm đồm”, thiếu tính chuyên sâu. Bởi như chúng ta đã biết, pháp luật rất rộng, trải dài trong tất cả các lĩnh vực của cuộc sống; mỗi lĩnh vực đều có một hệ thống văn bản pháp luật tương đối dày dặn cùng đặc thù thực tiễn riêng.
Ví dụ như lĩnh vực hộ tịch, ngoài Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành, còn có các quy định pháp luật liên quan như cư trú, dân sự, hôn nhân và gia đình, quốc tịch, hợp pháp hóa lãnh sự, chứng thực chữ ký người dịch…. nên nếu không có sự đầu tư chuyên sâu, hệ thống các quy định pháp luật liên quan cùng kiến thức xã hội, kinh nghiệm thực tiễn phong phú thì sẽ rất khó để tư vấn, giải quyết các vụ việc liên quan đến hộ tịch nếu như không muốn nói là chỉ hiểu “da lông”, hời hợt bề ngoài; dẫn đến tư vấn không thực sự bảo đảm, không những làm giảm sút uy tín, vị trí, vai trò của luật sư trong mắt khách hàng mà còn gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước.
Chẳng hạn như việc thay đổi tên gọi, một số người vì thích những cái tên đẹp, mỹ miều, hợp thời thay cho những cái tên mộc mạc thuở khai sinh nên đã tìm đến dịch vụ của luật sư. Theo quy định pháp luật thì cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi tên trong trường hợp theo yêu cầu của người có tên mà việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó (điểm a khoản 1 Điều 28 Bộ luật Dân sự năm 2015); để chứng minh việc sử dụng tên đó gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình, đến danh dự, quyền, lợi ích hợp pháp của người đó, một số luật sư đã tư vấn khách hàng đề nghị thay đổi họ tên với lý do cha/mẹ tự ý đặt tên, không hỏi ý kiến người còn lại dẫn đến bất hòa, mấy chục năm đánh chửi nhau, kinh tế gia đình sa sút vì mâu thuẫn trong việc đặt tên cho con – rất phi logic, phi thực tế khiến cơ quan nhà nước phải vừa giải thích, vừa phải xác minh để chứng minh sự phi lý này.
Theo quan điểm cá nhân, để nâng tầm hoạt động, mỗi tổ chức hành nghề luật sư nên tập trung chuyên sâu về một hoặc một vài lĩnh vực nhất định thì sẽ chuyên nghiệp hóa hơn. Ví dụ như tổ chức hành nghề luật sư A chuyên tư vấn, đại diện, cung cấp dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai; tổ chức hành nghề luật sư B chuyên về lĩnh vực hình sự; tổ chức hành nghề luật sư C chuyên về lĩnh vực hôn nhân và gia đình… Một khi phát triển đến độ nhất định, tổ chức hành nghề luật sư có thể phân chia nhiều bộ phận, mỗi bộ phận đảm nhận chuyên sâu một lĩnh vực cụ thể thì tổ chức hành nghề luật sư đó đã trở thành một hệ thống chuyên nghiệp, tầm vóc, phù hợp với xu thế phát triển, hội nhập quốc tế của đất nước./.
H.N
