Quy định mới về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố
Ngày 06/10/2026, Ban Bí thư ban hành Quy định số 222-QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố. Quy định này xác lập rõ vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ và mô hình tổ chức của trường chính trị cấp tỉnh, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, gắn với nhiệm vụ xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ở địa phương.
Khẳng định vị trí, vai trò của trường chính trị tỉnh, thành phố
Theo Điều 1 Quy định số 222-QĐ/TW, trường chính trị tỉnh, thành phố là đơn vị sự nghiệp trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy; đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện và thường xuyên của ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy. Nhà trường chịu sự hướng dẫn và thống nhất quản lý của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về chương trình, nội dung đào tạo, bồi dưỡng, phương pháp giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học, quy chế quản lý đào tạo; đào tạo, bồi dưỡng giảng viên; chịu sự hướng dẫn của các cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
Trường chính trị tỉnh, thành phố có chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp tỉnh, cấp xã; cán bộ, công chức, viên chức, người làm việc ở các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở địa phương. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng tập trung vào: lý luận chính trị; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; quản lý nhà nước; kiến thức, kỹ năng lãnh đạo, quản lý; kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; kiến thức, kỹ năng quản trị địa phương, tổ chức, vận hành mô hình chính quyền địa phương.
Đáng chú ý, Quy định nhấn mạnh vai trò của trường chính trị trong nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn về lý luận chính trị, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương; cung cấp luận cứ khoa học, cơ sở thực tiễn phục vụ sự lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh ủy, thành ủy trong xây dựng, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ và các nghị quyết chiến lược tại địa phương.
Bên cạnh đó, nhà trường thực hiện quản lý thống nhất về chuyên môn, chương trình, học liệu, đội ngũ giảng viên; cấp các loại văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận theo quy định. Việc phối hợp với đảng ủy xã, phường, đặc khu để trực tiếp tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng tại địa bàn hoặc bằng hình thức phù hợp, tăng cường đào tạo trực tuyến cũng được xác định nhằm bảo đảm chất lượng, thuận lợi cho người học và sát yêu cầu của cơ sở.
Đổi mới toàn diện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học
Điều 2 Quy định số 222-QĐ/TW xác định 03 nhóm nhiệm vụ trọng tâm của trường chính trị tỉnh, thành phố.
Thứ nhất, về đào tạo, bồi dưỡng và phát triển năng lực cán bộ: Trường chính trị tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý các cơ quan, đơn vị thuộc cấp ủy, chính quyền cấp tỉnh, cấp xã theo phân cấp; cán bộ chuyên môn, nghiệp vụ của các tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; cán bộ, công chức, viên chức và các đối tượng khác theo chương trình, tiêu chuẩn, đối tượng và phân cấp của cấp có thẩm quyền. Đồng thời, thực hiện đào tạo lý luận chính trị trình độ trung cấp theo quy định của Trung ương; bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước đối với công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý cấp phòng và tương đương theo phân cấp.
Một nội dung quan trọng khác là bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng lãnh đạo, quản trị, điều hành và thực thi công vụ; kiến thức, kỹ năng thực hiện phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyên môn, nghiệp vụ theo yêu cầu chức danh, vị trí việc làm. Nhà trường còn có trách nhiệm bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho quần chúng ưu tú, lý luận chính trị cho đảng viên mới; nghiệp vụ công tác đảng cho cấp ủy viên cơ sở, bí thư, phó bí thư chi bộ, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Đặc biệt, Quy định đề cao việc xây dựng, quản lý, khai thác học liệu số, hồ sơ học tập số và dữ liệu phát triển năng lực của cán bộ, học viên theo quy định; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp phù hợp với nội dung, đối tượng và yêu cầu đào tạo.
Thứ hai, về nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn: Trường chính trị có trách nhiệm nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về việc vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng tại địa phương; công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương; thực hiện phân cấp, phân quyền; thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ tỉnh, thành phố và các nghị quyết chiến lược của Trung ương tại địa phương. Kết quả nghiên cứu phục vụ giảng dạy, học tập và cung cấp luận cứ khoa học, cơ sở thực tiễn cho sự lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh ủy, thành ủy.
Nhà trường đồng thời tham gia nghiên cứu, tổng kết thực tiễn phục vụ xây dựng văn kiện đại hội đảng bộ tỉnh, thành phố; tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch gắn với giảng dạy lý luận chính trị; tổ chức hội thảo, tọa đàm khoa học; xây dựng cơ sở dữ liệu số, ngân hàng tình huống về lãnh đạo, quản lý, quản trị địa phương phục vụ đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học.
Thứ ba, về văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận: Hiệu trưởng trường chính trị tỉnh, thành phố ký, cấp văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận của các chương trình thuộc chức năng, nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng được giao; văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận được quản lý, sử dụng theo quy định hiện hành.
Sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, nâng cao chất lượng đội ngũ
Điều 3 Quy định số 222-QĐ/TW định hướng tổ chức bộ máy trường chính trị tỉnh, thành phố theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và quy mô đào tạo, bồi dưỡng.
Theo đó, lãnh đạo trường gồm Hiệu trưởng và không quá 02 phó hiệu trưởng (riêng Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong thành phố Hà Nội, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh có không quá 03 phó hiệu trưởng). Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, số biên chế được giao, quy mô đào tạo, bồi dưỡng và đặc điểm địa phương, ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy quyết định thành lập không quá 05 khoa, phòng chuyên môn. Mỗi đầu mối phải có tối thiểu 07 người mới được thành lập; khoa, phòng có dưới 10 người được bố trí cấp trưởng và 01 cấp phó; từ 10 người trở lên được bố trí không quá 02 cấp phó. Quy định cũng xác định không còn tổ chức bộ máy trung tâm chính trị cấp xã riêng biệt.
Về cơ cấu tổ chức, định hướng gồm: Khoa Lý luận cơ sở; Khoa Xây dựng Đảng; Khoa Nhà nước và pháp luật; Phòng Quản lý đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học; Phòng Tổ chức, hành chính và chuyển đổi số. Trường chính trị tỉnh, thành phố là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của địa phương, có các phân hệ đào tạo, bồi dưỡng tại cơ sở và theo cụm địa bàn, gắn với đào tạo trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Đặc biệt, Quy định yêu cầu bảo đảm tỷ lệ viên chức làm công tác giảng dạy và nghiên cứu tối thiểu 75% tổng số viên chức của trường; việc thực hiện tỷ lệ này theo lộ trình và thống nhất với quy định về trường chính trị chuẩn. Việc tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại đội ngũ đáp ứng yêu cầu giảng dạy, nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, chuyển đổi số và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.
Tăng cường phối hợp, bảo đảm hoạt động thông suốt trong quá trình chuyển đổi
Điều 5 Quy định số 222-QĐ/TW xác định rõ mối quan hệ công tác giữa trường chính trị với tỉnh ủy, thành ủy, ban thường vụ và thường trực tỉnh ủy, thành ủy; Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan; các ban tham mưu, giúp việc của cấp ủy, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và đảng ủy xã, phường, đặc khu.
Đối với cấp xã, trường chính trị tỉnh, thành phố phối hợp với đảng ủy xã, phường, đặc khu xác định nhu cầu, chỉ tiêu và cử cán bộ đi đào tạo, bồi dưỡng; chuẩn bị điều kiện tổ chức lớp, quản lý học viên và đánh giá khả năng vận dụng sau đào tạo, bồi dưỡng; tiếp nhận phản ánh những vướng mắc, bất cập từ thực tiễn cơ sở.
Để bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra đồng bộ, liên tục, Điều 6 Quy định số 222-QĐ/TW đưa ra các điều khoản chuyển tiếp đối với trung tâm chính trị cấp xã khi kết thúc hoạt động. Trung tâm chính trị xã, phường, đặc khu kết thúc hoạt động theo quyết định của ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy, chậm nhất 06 tháng kể từ ngày Quy định này có hiệu lực. Các chương trình, lớp đào tạo, bồi dưỡng đang triển khai được tiếp tục thực hiện đến khi hoàn thành; văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận đã được cấp và hồ sơ của học viên được lập trước ngày Quy định này có hiệu lực tiếp tục có giá trị theo quy định.
Việc sắp xếp, bố trí, sử dụng cán bộ, viên chức của trung tâm chính trị cấp xã khi kết thúc hoạt động bảo đảm thực hiện theo vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh, biên chế được giao và quy định của cấp có thẩm quyền; bảo đảm đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của cán bộ, viên chức. Tài chính, tài sản, đất đai, trụ sở, trang thiết bị, hồ sơ, dữ liệu của trung tâm chính trị cấp xã được kiểm kê, bàn giao, quản lý, sử dụng và xử lý theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt, bảo đảm an toàn, không thất thoát, lãng phí và không làm gián đoạn hoạt động đào tạo, bồi dưỡng; hoàn thành chậm nhất trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày Quy định này có hiệu lực.
Quy định số 222-QĐ/TW có hiệu lực kể từ 06/10/2026 và thay thế Quy định số 393-QĐ/TW, ngày 05/01/2026 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố và Quy định số 360-QĐ/TW, ngày 29/8/2025 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trung tâm chính trị xã, phường, đặc khu.
Diễm Xuân
