Kiểm tra công tác phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng tại huyện Lắk và Krông Bông
Thực hiện Kế hoạch số 34/KH-HĐPHLN ngày 26/8/2024 của Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng của tỉnh Đắk Lắk (Hội đồng) về việc kiểm tra công tác phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng của tỉnh năm 2024. Trong 02 ngày 09 và 11/10/2024, Hội đồng đã thành lập 02 Đoàn kiểm tra: Đoàn kiểm tra số 01 do Đồng chí đại tá Nguyễn Văn Bôn - Phó Giám đốc Công an tỉnh, Ủy viên Hội đồng làm trưởng đoàn; Đoàn kiểm tra số 02 do Đồng chí Nguyễn Đình Triết - Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, Ủy viên Hội đồng làm trưởng đoàn tiến hành kiểm tra công tác phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý (TGPL) trong hoạt động tố tụng tại các cơ quan: Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân của 02 huyện Lắk và Krông Bông.
Qua kiểm tra cho thấy, các cơ quan tiến hành tố tụng huyện Lắk và Krông Bông đã nghiêm túc tổ chức triển khai, quán triệt nội dung Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29/6/2018 (Thông tư liên tịch số 10/2018), các quy định về TGPL trong các Bộ luật Tố tụng hình sự, dân sự, hành chính đến tất cả các cán bộ, công chức trong đơn vị; đã niêm yết, bảo quản Hộp tin, Bảng thông tin, Tờ thông tin về TGPL ở những nơi thuận tiện nhất của cơ quan để người dân dễ dàng tiếp cận; đã niêm yết danh sách người thực hiện TGPL trực qua điện thoại tại TAND, danh sách người trực TGPL trong điều tra hình sự. Trong quá trình thụ lý giải quyết vụ án, các cơ quan tiến hành tố tụng đã giải thích cho người đang bị tạm giữ, tạm giam, bị can, bị cáo và các đương sự khác biết về quyền được TGPL và hướng dẫn họ tiếp cận các thông tin về TGPL, thông báo về TGPL cho Trung tâm TGPL. Các cơ quan tiến hành tố tụng huyện đã giao các văn bản tố tụng (kết luận điều tra, cáo trạng, bản án) và thông báo thời gian, địa điểm lấy lời khai, hỏi cung… lịch xét xử của Tòa án đối với những vụ việc do Trung tâm TGPL cử người tham gia tố tụng; phân công cán bộ theo dõi, tổng hợp vào sổ theo dõi và định kỳ báo cáo theo quy định. Kết quả: tại 02 đơn vị được kiểm tra có 88 vụ việc TGPL tham gia tố tụng (77 vụ hình sự, 05 vụ dân sự) cho 88 đối tượng được TGPL, trong đó, có 84 vụ việc do cơ quan tiến hành tố tụng có văn bản đề nghị, chuyển đơn yêu cầu TGPL của đối tượng đến Trung tâm TGPL để nghị cử người thực hiện TGPL (chiếm 95%), số vụ việc TGPL còn lại do đối tượng được TGPL yêu cầu tại trụ sở.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng tại huyện Lắk và Krông Bông còn một số tồn tại như: Các đối tượng được TGPL chủ yếu là người dân tộc thiểu số ở cách xa Trung tâm TGPL, trình độ dân trí thấp, nhận thức của người dân về hoạt động TGPL còn hạn chế, cộng với tâm lý e ngại nên còn có một số đối tượng từ chối yêu cầu TGPL mặc dù đã được giải thích về quyền được TGPL; việc TGPL đã được chú trọng đối với các bị can, bị cáo trong các vụ án hình sự, còn các đối tượng trong các vụ án dân sự, hành chính còn ít; đối với các trường hợp không yêu cầu TGPL trong vụ án dân sự chưa được Tòa án thông tin cho Trung tâm TGPL theo Biểu mẫu 04 của Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC.
Kết thúc buổi làm việc, Đoàn kiểm tra đã ghi nhận những nỗ lực và kết quả đạt được của các cơ quan tiến hành tố tụng trong công tác phối hợp. Đề nghị các cơ quan tiến hành tố tụng cần tiếp tục phát huy kết quả đã đạt được trong việc tổ chức quán triệt, triển khai Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC bằng nhiều hình thức khác nhau để tiếp tục nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức tại đơn vị về ý nghĩa của công tác phối hợp thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng; thực hiện tốt việc giải thích cho người đang bị tạm giữ, tạm giam, bị can, bị cáo và các đương sự khác biết về quyền được TGPL; hướng dẫn các đối tượng được TGPL tiếp cận các thông tin về TGPL và thực hiện, đúng đầy đủ các biểu mẫu của Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC về thông báo, thông tin về TGPL để đảm bảo quyền lợi cho người được TGPL; tăng cường phối hợp chặt chẽ, thường xuyên với Trung tâm TGPL để tăng số lượng đối tượng được TGPL đặc biệt là trong các vụ việc dân sự, hành chính, hạn chế các trường hợp không yêu cầu TGPL. Tòa án nhân dân huyện tiếp tục tích cực thực hiện các nội dung theo Kế hoạch phối hợp số 01/KHPH-STP-TAND ngày 08/8/2023 giữa Sở Tư pháp và Tòa án nhân dân tỉnh về người thực hiện TGPL trực tại tòa án án nhân dân. Công an huyện tích cực thực hiện các nội dung theo Kế hoạch phối hợp số 01/KHPH-STP-CAT ngày 06/9/2024 giữa Sở Tư pháp và Công an tỉnh về trực TGPL trong điều tra hình sự. Đối với các khó khăn, vướng mắc, các đề xuất của các cơ quan tiến hành tố tụng, Đoàn kiểm tra ghi nhận xem xét và có giải pháp khắc phục trong thời gian tới.
Hồng Hường
