Câu chuyện về tiền giả
Sáng ra, cô con gái yêu, sinh viên mới được nghỉ hè về thăm bà Lan nũng nịu bảo thèm món cháo cá mẹ hay nấu ngày xưa. Bà đang chuẩn bị ra chợ tìm con cá tươi, trù tính trưa nay sẽ làm nồi cháo cá nóng hôi hổi thì nghe thấy có tiếng nói lao xao ở ngoài cửa. Mở cửa ra, bà Lan thấy mấy bà hàng xóm đang đứng túm tụm lại với nhau buôn chuyện. Bà bước ra cất tiếng hỏi:
- Mấy bà có chuyện gì đấy? Gần trưa rồi chưa đi chợ mà đứng đây nói buôn chuyện thế này?.
Thấy bà Lan, mấy bà hàng xóm vội nói: Bà Lan chuẩn bị đi chợ đấy à? Lại đây chúng tôi nói chuyện này cho mà nghe.
Bà Lan: Chuyện gì thế bà Phương?.
Bà Phương tiếp lời: Chuyện thế này. Chẳng là sáng nay nghe nói có nhà trên phố xuống mua của nhà ông Tám một con heo hết 3,8 triệu, trả toàn bằng tiền 200 ngàn đồng, thành một cục. Ông bà Tám không chú ý, đếm thấy đủ là giao heo, nhận tiền. Giờ bà Tám lấy ra mấy tờ đi chợ, mấy bà bán hàng bảo thì mới biết đó là tiền giả. Về kiểm tra lại thì thấy trong đó toàn tiền giả, chỉ được mấy tờ ở bọc ở ngoài là thật. Cả nhà ông Tám đang rầu rĩ lắm, còn bảo phải báo công an cơ. Nhưng giờ không biết người mua ở đâu, cả nhà đang không biết làm sao để xử lý ấy.
Nghe vậy, bà Lan liền nói: Hôm trước có mấy cô trên xã về phát cho mấy tờ rơi tuyên truyên pháp luật về phòng, chống tiền giả và bảo vệ tiền Việt Nam, ông Tám còn bảo mấy cái này thì liên quan gì đến mình nên có quan tâm đâu. Giờ xảy ra cớ sự này mới biết giờ mà không nắm pháp luật là mệt thân.
Bà Phương nói: Ôi, hôm trước bận quá tôi cũng không gặp để lấy được. Mà mấy tờ đó nói về gì vậy? Có nói gặp phải tiền giả thì phải làm sao không? Bà còn giữ tờ nào không? Cho tôi một tờ tôi xem với. Có gì mang về cho nhà ông Tám xem có cách nào giải quyết chuyện nhà ông ấy không?
Nghe bà Phương hỏi, bà Hạnh đứng gần đó nói tiếp: May cho bà đấy, tôi đang tính mang xuống cho bé Ba nhà tôi bán vải dưới chợ đọc để biết mà tránh bị lừa tiền giả. Thôi, tôi cho bà 02 tờ. Bà xem này, tôi thấy mấy các tờ này có nhiều cái hay phết. Bà xem đúng là bây giờ cái gì cũng có quy định pháp luật hết. May mà có mấy tờ rơi này thì tôi mới biết được đấy chứ. Đây để tôi đọc cho mấy bà nghe nè:
1. Về tiền thật, tiền giả
- Tiền thật gồm tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng Nhà nước mình phát hành đấy mấy bà ạ. Mà giờ chủ yếu là tiền giấy, tiền kim loại trước đầy chứ giờ hiếm lắm mới thấy. Tiền thật là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật.
- Tiền giả là vật phẩm có 01 mặt hoặc 02 mặt mô phỏng hình ảnh, hoa văn, màu sắc, kích thước của tiền Việt Nam; không có hoặc giả mạo các đặc điểm bảo an; không do Ngân hàng Nhà nước phát hành. Hoặc tuy là tiền Việt Nam thật nhưng đã bị thay đổi, cắt ghép, chỉnh sửa để tạo ra tờ tiền có mệnh giá khác so với tờ tiền gốc.
- Tiền nghi giả là tiền có 02 mặt giống tiền thật về hình ảnh, hoa văn, màu sắc, kích thước nhưng sau khi đối chiếu với các đặc điểm bảo an trên tiền thật cùng loại hoặc thông báo về đặc điểm và cách nhận biết tiền Việt Nam của Ngân hàng Nhà nước đã công bố, vẫn chưa xác định được là tiền thật hay tiền giả.
(các khoản 1, 2, 3 4 Điều 3 Nghị định số 87/2023/NĐ-CP ngày 08/12/2023 của Chính phủ quy định về phòng, chống tiền giả và bảo vệ tiền Việt Nam)
2. Khi phát hiện một trong các hành vi: làm tiền giả, tàng trữ tiền giả, vận chuyển tiền giả, lưu hành tiền giả
Trường hợp phát hiện dấu hiệu liên quan đến hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả; các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện tố giác, tin báo về tội phạm theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
Điều 4 Nghị định số 87/2023/NĐ-CP
3. Người có tiền giả
- Các tổ chức, cá nhân có tiền giả phải giao nộp cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước nơi gần nhất. Hoặc giao nộp cho cơ quan công an, cơ quan có thẩm quyền của quân đội, hải quan để chuyển về Ngân hàng Nhà nước.
- Việc giao nộp tiền giả được lập thành văn bản. Trong đó ghi rõ loại tiền, số lượng, mệnh giá, vần seri tiền giả giao nộp
Điều 8 Nghị định số 87/2023/NĐ-CP
4. Thu nhận, tiêu hủy tiền giả
- Ngân hàng Nhà nước tổ chức thu nhận tiền giả để thực hiện tiêu hủy. Tiền giả được thu nhận phải được kiểm đếm theo tờ hoặc miếng và được thể hiện bằng văn bản, trong đó ghi rõ loại tiền, số lượng, mệnh giá, vần seri tiền giả giao nộp.
- Việc tiêu hủy tiền giả của Ngân hàng Nhà nước, bao gồm cả tiền giả liên quan đến các vụ việc vi phạm pháp luật, được thực hiện theo quy định tiêu hủy tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông của Ngân hàng Nhà nước.
Điều 9 Nghị định số 87/2023/NĐ-CP
5. Quyền, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân
- Bảo quản tiền Việt Nam trong quá trình quản lý, sử dụng.
- Yêu cầu cơ quan chức năng giám định tiền giả, tiền nghi giả theo quy định.
- Kịp thời thông báo cơ quan công an, cơ quan có thẩm quyền của quân đội, hải quan nơi gần nhất về các hành vi vi phạm quy định về phòng, chống tiền giả và bảo vệ tiền Việt Nam.
- Tuân thủ các quy định về quản lý sao, chụp hình ảnh tiền Việt Nam.
Điều 20 Nghị định số 87/2023/NĐ-CP
6. Xử phạt đối với hành vi sử dụng tiền giả mua hàng hoá
+ Tội lưu hành tiền giả: tại Điều 207 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 có đưa ra quy định về hành vi làm, tàng trữ, lưu hành tiền giả. Trong đó, hành vi sử dụng tiền giả mua hàng hóa được coi là hành vi lưu hành tiền giả. Do đó, hành vi sử dụng tiền giả để thanh toán là một hành vi bị cầm của pháp luật và bất cứ ai thực hiện hành vi này đều có thể truy tố trách nhiệm hình sự.
Hành vi sử dụng tiền giả thuộc vào hoạt động lưu hành tiền giả nên người thực hiện hành vi này sẽ bị áp dụng biện pháp xử phạt theo quy định pháp luật hình sự, cụ thể như sau:
- Người nào làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.
- Phạm tội trong trường hợp tiền giả có trị giá tương ứng từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm.
- Phạm tội trong trường hợp tiền giả có trị giá tương ứng từ 50.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.
- Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.
- Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
a) Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017)
Người biết rõ đó là tiền giả nhưng vẫn sử dụng để mua hàng hóa còn thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Theo đó:
Nếu hàng hóa mua được bằng tiền giả trị giá từ 02 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 02 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp đặc biệt (như đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm; Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; đã từng bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội….. , chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội) thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
- Nếu thuộc một trong các trường hợp: Có tổ chức; Có tính chất chuyên nghiệp; Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng; Tái phạm nguy hiểm; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức; Dùng thủ đoạn xảo quyệt thì người phạm tội bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm khi thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
- Nếu thuộc một trong các trường hợp: Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh thì người phạm tội có thể bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.
- Nếu thuộc một trong các trường hợp: Chiếm đoạt tài sản trị giá 500 triệu đồng trở lên; Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp thì người phạm tội có thể bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân
Ngoài ra, người phạm tội còn bị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền từ 10 triệu đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Bà Phương ồ lên: Các tờ gấp này đúng là hay quá các bà nhỉ! Để tôi về nói lại cho các con và mang qua cho nhà ông Tám để ông Tám còn mang tiền đi nộp chứ không biết lại mang đi dùng rồi vi phạm pháp luật.
Bà Hạnh nói: Vậy bà đi nhanh đến nhà ông Tám đi không ông ấy tiếc mà mang ra dùng ở nơi khác thì khổ.
Nghe thấy thế, bà Phương chào mọi người rồi tất tả đi đến nhà ông Tám. Bà Lan ngẩn ra một lúc rồi mới sực nhớ ra, vội vàng xách làn đi chợ mua cá về cháo chiêu đãi con gái mới về./.
Thu Hà
