Buôn lậu, hàng giả vẫn diễn biến phức tạp: Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc yêu cầu "không có điểm dừng" trong cuộc chiến 389
Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả diễn ra ngày 7/7 dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã chỉ ra những kết quả tích cực, nhưng cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại và đưa ra hàng loạt giải pháp quyết liệt cho 6 tháng cuối năm.
Kết quả ấn tượng nhưng chưa vững chắc: 06 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã đạt được những con số đáng ghi nhận: 67.685 vụ việc vi phạm bị bắt giữ, xử lý (tăng 36,15% so với cùng kỳ 2025); Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647,747 tỷ đồng (tăng 49,36%); Khởi tố 1.512 vụ án, 2.570 đối tượng… Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đặc biệt biểu dương lực lượng Công an đã phát hiện, khởi tố, xử lý nhiều vụ án vi phạm quyền sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn. Những kết quả này đã góp phần củng cố mạnh mẽ lòng tin của Nhân dân, được cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế đồng tình ủng hộ.
Tuy nhiên, tình trạng hàng hóa nhập lậu, giả mạo nguồn gốc xuất xứ vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử với quy mô lớn, thời gian dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe Nhân dân. Bên cạnh đó, tình trạng mua bán trái phép hóa đơn, gian lận thuế và lợi dụng chính sách nhập khẩu thông thoáng để buôn lậu chưa được xử lý triệt để.
Bốn nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những tồn tại, hạn chế được chỉ ra, đó là:
Thứ nhất, nhận thức, trách nhiệm của một số người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương chưa cao; công tác kiểm tra, giám sát còn hời hợt, làm chiếu lệ, thậm chí cá biệt còn có tình trạng tiếp tay, bảo kê cho các đối tượng vi phạm pháp luật.
Thứ hai, thể chế, các quy định pháp luật về xử lý hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dù đã được rà soát, sửa đổi song chưa theo kịp tình hình, còn chồng chéo, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Thứ ba, việc xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nhất là dữ liệu về truy xuất nguồn gốc hàng hóa còn chậm; công tác phối hợp, trao đổi, kết nối chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, lực lượng chức năng chưa tốt, chưa nhịp nhàng.
Thứ tư, năng lực, trình độ chuyên môn của lực lượng chức năng còn hạn chế, chưa đồng đều, đặc biệt đối với những lĩnh vực mới, phức tạp như thương mại điện tử, bán hàng đa cấp, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ; trang thiết bị phục vụ công tác còn chưa đáp ứng yêu cầu.
Các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng được yêu cầu tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm sau:
1. Tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo
Tập trung quyết liệt, thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 05/12/2025 ban hành Kế hoạch hành động đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả đến năm 2030; Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025 về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu trong tình hình mới; Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá; Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 về tập trung chỉ đạo quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
2. Xây dựng kế hoạch cụ thể, tập trung vào các mặt hàng trọng điểm
Đặc biệt tập trung đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, buôn lậu vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới, hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi các nước khác; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là các mặt hàng thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe của Nhân dân.
3. Rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật và đẩy mạnh chuyển đổi số
Các bộ, ngành tập trung sửa đổi, bổ sung Bộ Luật Hình sự, Luật Thương mại, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Luật Hải quan, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Sở hữu trí tuệ. Bộ Công Thương và Bộ Công an khẩn trương phối hợp xây dựng dữ liệu về truy xuất nguồn gốc hàng hóa; tăng cường kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin; triển khai và nâng cao hiệu quả các đường dây nóng.
4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm vi phạm
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng gắn với công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành đối với công tác chống buôn lậu và lực lượng thực thi nhiệm vụ; giáo dục cán bộ, công chức nâng cao trình độ, nhận thức, đạo đức, không tiếp tay, bảo kê, bao che. Biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc.
5. Phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc và báo chí
Đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông Tấn xã Việt Nam tăng cường vận động, phổ biến pháp luật, tuyên truyền những nguy hại, ảnh hưởng xấu của buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức và Nhân dân; phổ biến các thủ đoạn, phương thức gian lận để người dân nâng cao cảnh giác và kịp thời thông tin cho cơ quan có thẩm quyền.
6. Đối với Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo:
Chủ động, tích cực theo dõi tình hình, kịp thời tham mưu Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo chỉ đạo tiếp tục tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ, chống buôn lậu trong kinh doanh xăng dầu.
Tham mưu xây dựng các kế hoạch cao điểm, kế hoạch chuyên đề chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các đơn vị thành viên; tổ chức Hội nghị, Hội thảo chuyên đề và làm tốt công tác truyền thông về chống hàng giả, bảo vệ người dùng, thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Tiếp tục hoàn thiện Hệ thống phần mềm báo cáo của Ban Chỉ đạo quốc gia, bảo đảm thông suốt từ Ban Chỉ đạo quốc gia đến Ban Chỉ đạo các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Ban Chỉ đạo các xã, phường, đặc khu…
Lê Thủy
